🗣️ 10 เทคนิค “ปั้นให้ลูกพูดเก่ง” ฉบับทำได้จริงที่บ้าน (สำหรับวัย 1-3 ขวบ) (10 Ways to Help Your Toddler Talk)
(English below)
คุณพ่อคุณแม่หลายท่านมักกังวลเมื่อลูกเริ่มพูดช้า หรือพูดน้อย
ข่าวดี คือ "การพูด" สร้างได้จากกิจวัตรประจำวัน ไม่ต้องใช้อุปกรณ์แพงๆ ใช้แค่ "ตัวเรา" และ "เวลา" เท่านั้น
วันนี้ Speech Station สรุป 10 วิธีที่คุณพ่อคุณแม่สามารถเปลี่ยนช่วงเวลาธรรมดาให้เป็นช่วงเวลาคุณภาพ
สำหรับพัฒนาการของลูกน้อยวัย 1-3ขวบ มาลองทำตามกันดูนะคะ
1. นั่งเล่น "ระดับเดียวกัน" (Get on their level) 👶👀
ลดตัวลงนั่งกับพื้น ให้ตาเราประสานกับตาลูก (Eye Contact)
ลูกจะเห็นรูปปาก สีหน้าของเราชัดเจน และรู้สึกอุ่นใจที่พ่อแม่อยู่ใกล้ๆ พร้อมจะสื่อสารด้วย
2. เทคนิค "บวกหนึ่ง" (Expansions) ➕🗣️
เมื่อลูกพูดคำศัพท์ได้แล้ว อย่าปล่อยผ่าน ให้ช่วย "ขยายความ" เพิ่มไปอีก 1 คำ
ตัวอย่าง: ลูกพูด "รถ" 👉 แม่พูดต่อ "ใช่จ้ะ รถ สีแดง" หรือ "รถ วิ่งเร็ว" (ลูกจะได้เรียนรู้การเชื่อมคำแบบเนียนๆ)
3. เป็น "นักพากย์" ประจำตัว (Narrate Actions) 📢
เปลี่ยนตัวเองเป็น YouTuber พากย์สิ่งที่ลูกกำลังทำ
ตัวอย่าง: แทนที่จะเงียบ ให้พูดว่า "ล้างมือ... ถูๆๆ ล้างสบู่... เช็ดมือ"
4. ลด "ถาม" เน้น "เล่า" (Comment > Question) 💬
การถามว่า "นี่อะไร? สีอะไร?" บ่อยๆ จะสร้างความกดดัน (เหมือนโดนสอบสัมภาษณ์)
เปลี่ยนเป็นประโยคบอกเล่าชวนคุย เช่น "โห... ลูกบอลใบใหญ่จัง" "หมาตัวนี้น่ารักเนอะ"
5. เล่นใหญ่...ใส่ "ภาษากาย" (Exaggerate Gestures) 👋😲
เด็กวัยนี้เข้าใจท่าทางก่อนคำพูด ยิ่งเราเล่นใหญ่ ใส่สีหน้า ท่าทางประกอบ ลูกจะจำคำศัพท์ได้ไวขึ้น
ตัวอย่าง: ทำท่าหนาวสั่นเมื่อพูดว่า "หนาว" หรือทำท่าดมเมื่อพูดว่า "หอม"
6. แกล้ง "ลืม" หรือ "ทำผิด" บ้าง (Create Opportunities) 🤷♀️❓
อย่ารู้ใจลูกไปซะหมด! ลองสร้างสถานการณ์ให้ลูกต้องเอ่ยปาก "ขอ" หรือ "ท้วง"
ตัวอย่าง: แกล้งใส่รองเท้าให้ผิดข้าง, ส่งขวดน้ำที่ปิดฝาแน่นให้ (เพื่อให้ลูกส่งเสียงขอให้ช่วย "เปิด")
7. เป็นตัวอย่าง...ไม่เน้นจับผิด (Modeling)
ถ้าลูกพูดไม่ชัด หรือพูดผิดไวยากรณ์ "ห้ามดุ/ห้ามสั่งให้แก้" แต่ให้เราพูดคำที่ถูกทวนกลับไปนุ่มๆ
8. คุยเรื่อง "ตรงหน้า" (Focus on the Here & Now) 🖐️👂
เด็กเล็กเรียนรู้ผ่านประสาทสัมผัส ให้ชวนคุยถึงสิ่งที่เขากำลัง เห็น ได้ยิน หรือสัมผัสอยู่ตอนนั้น
ตัวอย่าง: "น้ำแข็ง เย็น เจี๊ยบเลย" "เสียงนกร้อง จิ๊บๆ"
9. รู้จัก "รอคอย" (Wait Time) ⏳
กฎ 5 วินาทีสำคัญมาก! เมื่อชวนคุยแล้ว ให้หยุดรอสักนิด อย่าเพิ่งรีบพูดแทรก
สมองของเด็ก ต้องการเวลาประมวลผล การรอคอยคือการเปิดโอกาสให้ลูกได้เปล่งเสียงเพื่อสื่อสารออกมาด้วยตัวเอง
10. ความสนุกสำคัญ! (Fun Matters) 🥳🧸
อย่าเครียด จนการเล่นด้วยกันกลายเป็นห้องเรียน หรือห้องสอบ เด็กจะเรียนรู้ได้ดีที่สุดเมื่อเขากำลัง "สนุก”สมองเปิดรับการเรียนรู้ และสายสัมพันธ์กับคนที่เล่นด้วยจะช่วยให้เขาพัฒนาได้รอบด้านเลยนะคะ
💡 Note: การกระตุ้นพัฒนาการต้องใช้ความสม่ำเสมอ ลองหยิบไปใช้ทีละ 1-2 ข้อ แล้วค่อยๆ ปรับให้เข้ากับธรรมชาติของลูกนะค้า
🗣️ 10 Practical Ways to Help Your Toddler Talk at Home
Many parents worry when their little ones are late talkers or speak very little...
The good news is that communication skills are built through daily routines!
You don’t need expensive equipment—just "you" and your "time."
Today, Speech Station has summarized 10 ways to turn ordinary moments
into quality time for your toddler’s development. Let’s give them a try! 👇
1. Get on their level 👶👀 Lower yourself down to the floor so your eyes meet theirs (Eye Contact).
Your child will clearly see your mouth movements and facial expressions, while feeling safe and ready to connect with you.
2. The "Plus One" Technique (Expansions) ➕🗣️ When your child says a word, don’t just let it pass—help them by "expanding" it with one more word. Example: Child says "Car" 👉 You say "Yes, red car" or "Car goes fast." (This helps them learn how to combine words naturally.)
3. Be Their "Narrator" (Narrate Actions) 📢 Turn yourself into a YouTuber and narrate exactly what your child is doing! Example: Instead of silence, say "Washing hands... rub, rub, rub... soap... drying hands."
4. Comment > Question 💬 Asking "What is this? What color is that?" too often creates pressure (like an interview!). Switch to commenting instead: "Wow... that’s a big ball" or "That dog is so cute."
5. Play Big... Use Body Language (Exaggerate Gestures) 👋😲 Toddlers understand gestures before words. The more you "act it out" with facial expressions and gestures, the faster they learn vocabulary. Example: Shiver when saying "Cold" or take a deep sniff when saying "Smells good."
6. Pretend to "Forget" or Make Mistakes (Create Opportunities) 🤷♀️❓ Don’t be a mind reader all the time! Create situations where they need to speak up to ask or protest. Example: Put their shoe on the wrong foot, or hand them a tightly closed water bottle (so they have to make a sound or say "Open").
7. Be a Model... Don’t Correct (Modeling) ✅ If your child speaks unclearly or uses wrong grammar, do not scold or demand them to fix it. Instead, simply repeat the correct word or phrase back to them gently.
8. Focus on the "Here & Now" 🖐️👂 Toddlers learn through their senses. Talk about what they are seeing, hearing, or touching right at that moment. Example: "The ice is so cold!" or "The bird goes chirp, chirp."
9. Master the Art of "Waiting" (Wait Time) ⏳ The 5-second rule is crucial! After you speak or ask, pause and wait. A child’s brain needs processing time. Waiting gives them the opportunity to formulate their thoughts and communicate on their own.
10. Fun Matters! 🥳🧸 Don’t stress until playtime turns into a classroom or an exam. Children learn best when they are "having fun." A happy brain is open to learning, and a strong bond with their playmate helps them develop in all areas!
💡 Note: Consistency is key! Try picking just 1-2 tips to start with, and slowly adjust them to fit your child’s nature.
📚 References:
Based on evidence-based strategies from The Hanen Centre (It Takes Two to Talk®), ASHA (American Speech-Language-Hearing Association), and developmental research by Camarata et al. (1994) & Wetherby et al. (1989).
